home | about | partners | faq | contact


  play details
 
search

You can use wildcards.
 
 advanced search >>
 
 select language of
translation >>
 
 alphabetical list
by playwright >>
play "The Wedding Party"

original title Leedvermaak 
original language Dutch 
playwright Judith Herzberg
world premiere 1982
title of translation The Wedding Party 
language of translation English 
translator Judith Herzberg
synopsis Plaats
het huis van Simon en Ada, de ouders van Lea. Het toneel telt een bijkamer bij een grotere kamer voor. In de grotere kamer is de bruiloft gaande, in de serre-achtige bijkamer komen de mensen om even alleen te zijn, met z’n tweeën of drieën. Soms met meer, maar dat is toeval. Of er zijn meerdere bijkamers, waarin mensen elkaar even apart spreken. De hoofdzaak is dat de “menigte” in een ander vertrek feestviert.

Aan de hand van een treurig verlopende bruiloft toont Leedvermaak het lot van een groep heel verschillende mensen. Met elkaar hebben ze gemeen dat ze op één of andere manier bij het lot van de joden betrokken zijn en daaronder lijden. De bruid Lea, trouwt voor de derde keer. Deze keer met Nico, die eerder getrouwd was met Dory. Zowel Dory als Lea’s tweede man, Alexander zijn op het feest aanwezig.
Lea werd als vierjarig kind (door haar joodse ouders Simon en Ada die naar Auschwitz moesten) ondergebracht bij pleegmoeder Riet. Als de ouders wonder boven wonder na de oorlog uit Auschwitz terugkeren, halen ze Lea weer op. Ook pleegmoeder Riet is op de bruiloft. Zij wil Lea dolgraag in haar armen sluiten, maar durft niet door de aanwezigheid van moeder Ada. Lea wordt heen en weer getrokken tussen Riet en Ada. Ada lijdt aan een kampsyndroom en gaat zich laten opnemen in een inrichting voor behandeling. Lea’s vader kan deze stap van zijn vrouw niet begrijpen en wil haar verlaten. Lea verwijt haar ouders dat zij haar toentertijd hebben achtergelaten.
Bij Simon en Ada in huis logeert Daniël uit Israël. Vroeger woonde Daniël met zijn ouders in dit huis, nu zwerft hij rond.
Nico heeft zijn echte moeder nooit gekend, zij overleed in Auschwitz. Zijn niet-joodse vader is na de oorlog hertrouwd met een niet-joodse vrouw. Nico heeft er nog steeds moeite mee zijn stiefmoeder te accepteren. Steeds weer wordt hij aan zijn eigen moeder herinnerd.
Dory, de eerste vrouw van Nico, is in de oorlog wees geworden en weet zelfs niet van wie zij haar talent als violiste heeft.
Hans, Nico’s beste vriend, was al vaderloos voor hij werd geboren. Hij is niet in staat emotionele relaties aan te gaan.
Gaandeweg het bruilofstfeest worden de verhoudingen tussen de verschillende figuren en hun achtergronden duidelijk. De personages groeien door hun verleden niet naar elkaar toe, maar raken steeds verder van elkaar verwijderd. Aan het einde van het feest gaan niet alleen Simon en Ada uit elkaar maar ook de pasgetrouwde Lea en Nico.

Leedvermaak bestaat (zonder koorstrofen en liederen) uit drieëntachtig scènes. Het zijn losse, korte dialogen, die zich soms tegelijkertijd afspelen. Er is geen sprake van een lineair verhaal. Ook is er geen psychologische karaktertekening. Juist in het ontbreken van beide, in het vacuüm zit de informatie over de personages. Elk personage vertelt zijn eigen verhaal dat weer samenkomt met -of raakt aan- het verhaal van de andere personages. De taal is poëtisch, betekenisvol: elke zin lijkt een dubbele betekenis te hebben.
De gezongen teksten spelen een speciale rol. Hierin worden de verzwegen gedachten en weggestopte herinneringen verwoord die de personages in de dialogen ongezegd willen laten en de diepere drijfveren van de personages komen aan het licht.
De personages, merendeel joden, hebben allemaal hun eigen specifieke herinneringen aan de oorlogsgebeurtenissen, die hen in een ongrijpbaar en tevens onbegrijpbaar isolement hebben geplaatst.

Judith Herzberg brengt deze mensen met hun onverdraaglijk leed samen bij een bruiloft en daarmee is de titel van het stuk Leedvermaak, verklaard. Men praat nonchalant over koetjes en kalfjes, maar in het voortdurende besef op eierschalen te lopen. Aan de ene kant zijn de contacten oppervlakkig, uit vrees, eigen of andermans wonden open te rijten. Aan de andere kant zijn de contacten buitengewoon intens, door het besef dat die wonden een gemeenschappelijk bezit zijn.

Leedvermaak werd gespeeld in seizoen 1981-1982 door Toneelgroep Baal in de regie van Leonard Frank. De première vond plaats in theater Frascatie te Amsterdam op 27 maart 1982.


Fragment


Daniel en Dory

DANIEL
Het is uw man die trouwt, dat moet een vreemde dag voor u zijn.

DORY
Ach ja, nee, ja, nee.

DANIEL
Maar iedereen is met elkaar bevriend?

DORY
Ja, meestal wel.

DANIEL
Maar die twee grijze mannen, wie zijn dat?

DORY
Dat die u opvallen! Zijn ze anders dan de anderen hier, ik dacht dat mij dat maar zo leek!

DANIEL
U bent niet paranoïde, ik ben paranoïde, en ik zeg dat het slechte mensen zijn.
Keurige mensen.

DORY
Ja, dat is misschien wel zo.
DANIEL
(-met nog meer afschuw)Keurige mensen.

DORY
Maar wat staat me dan zo tegen?

DANIEL
Maatcostuums. Hondekenners. Gewetenloos.

. DORY
Hoe weet u dat nou.

DANIEL Koppensnellers. Proefnemers. Op de knop drukkers. Organiseerders.
Administreerders.

DORY
Hoe weet u dat nou. Misschien zijn het wel hele brave mensen. Zouden ze onderduikers in huis nemen als dat moest.

DANIEL
Bent u joods?

DORY
Doet dat er toe?


Riet en Hans

RIET
Weet je wat ik niet begrijp, dat moet je me nou eens uitleggen.

HANS
Als het maar niet weer over joden gaat.

RIET
Hoezo? Zo vaak ben ik niet in de buurt.

HANS
Vooruit dan maar.

RIET
Nou.

HANS
Ja?

RIET
Ik ga nogal veel naar toneel. Meer dan als ik in de stad zou wonen, als er wat komt, dan ga ik het zien.

HANS
Ja.

RIET
En nou vraag ik me af - een heel toneelstuk waarbij alle personen joden zijn, dat zou natuurlijk niet kunnen, hè? Ik bedoel want als alle personen joden zouden zijn, dan zou er niet één slechte eigenschappen mogen hebben, en dan zou je dus nooit een toneelstuk krijgen. Ik bedoel - er zou er niet één een ziekelijke leugenaar kunnen zijn bijvoorbeeld, want dan krijg je dat het een antisemitisch stuk is. Of niet? Ik bedoel als Shakespeare al antisemiet is vanwege Shylock, wat zou iemand die een heel stuk met alleen maar joden er in schrijft, wat zou die dan wel zijn. Stel je voor dat O'Neill, met al die griezelige families, stel je voor dat dat joden waren! Of zie ik dat niet goed?

HANS
Waarom zit je toch zo met joden?

RIET
Nou, m'n hele leven is er door bepaald.
Niet dan?


Riet, Ada, Lea

RIET
Wat trek je je hier steeds terug. Vind je het prettig als ik bij je blijf?

ADA
Ik trek me terug? Hoe bedoel je dat? Zij trekken zich terug. Zie je dat niet? Als je het goed beschouwt wend ik me tot de anderen, aan dié kant wordt meer begrepen dan daar binnen.

RIET
Hoe kun je zoiets nou als moeder zeggen.

ADA
Zonder jouw vriendelijkheid leefden we nu niet meer. Maar zonder de moordzucht van weer anderen hadden we jouw vriendelijkheid niet nodig gehad, en ook niet jouw moed, om in leven te blijven. "Ja er is wreedheid in de wereld maar - " ik sta hier in de wrede lucht ik probeer een beetje op adem te komen, als je wilt blijven vind ik dat best.

RIET
Vroeger dacht ik dat wij bevriend konden zijn. Het ging ons allebei om Liesje. Lea. Maar de laatste jaren doe je zo vreemd, alsof de dankbaarheid is omgeslagen in -

LEA
Mijn moeders! Wat staan jullie uit te broeden! De taart, de taart gaat er aan!


Simon en Dory

Stilte en verlegenheid

SIMON
Mag ik u Dory noemen? (stilte)

Lea heeft de - familieverhoudingen het is allemaal wat ingewikkeld geworden.

(stilte)

Ik bewonder u zeer, al jarenlang - uit de verte - als als violiste. Kan ik iets voor u halen, een drankje of zo?

DORY
Nee, dank u.

SIMON
Iets te eten?

DORY
Nee.

SIMON
Iets te, eh, (stilte). Ja uw spel is werkelijk bijzonder.

DORY
Ik weet nooit zo goed -

SIMON
Echt niets drinken?

DORY
Ik heb me wel eens afgevraagd -

SIMON
Ja?

DORY
Of u mijn vader vroeger misschien gekend heeft. Hij was ook in textiel. U was toch voor de oorlog ook al in textiel? Breslauer.

SIMON
Breslauer (stilte) Nee. Nee, ik geloof het niet. Breslauer. Breslauer. De naam is wel bekend, maar nee, nee het spijt me. Het spijt me werkelijk zeer. Kun je me nog wat meer vertellen, welke branche, waar zat hij?

DORY
Nee, dat weet ik niet. I k dacht misschien. Het zou toch heel toevallig kunnen zijn.

SIMON
Nee, god wat spijt me dat nou. Nee, nee echt niet. Hoe zag hij er uit, groot klein -

DORY
Dat weet ik niet. Groot denk ik nog steeds.

SIMON
En mevrouw Breslauer? Van wie komt uw talent?

DORY
Talent, talent.

SIMON
Ja, dat moet u toch geërfd hebben, dat valt toch niet zo maar uit de lucht?

DORY
Ik weet het niet.
Stom hè. 
further information click here
 
« back




   Czech Republic »
   Finland »
   France »
   Germany »
   Netherlands »
   Poland »
   United Kingdom »
   Slovakia »
   Sweden »
   Further Projects »
home | contact | disclaimer © 2017 Information Centre for Drama in Europe (ICDE). All rights reserved.